Jak zrobić olejek lawendowy? Prosty poradnik krok po kroku

Domowy olejek lawendowy najłatwiej przygotujesz jako macerat – świeże lub suszone kwiaty lawendy wystarczy zalać olejem bazowym i odczekać kilka tygodni. Taki wyrób ma działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne i relaksacyjne. Nie potrzebujesz destylatora ani innych profesjonalnych urządzeń. Wystarczy słoik, dobrej jakości tłuszcz roślinny i trochę cierpliwości.

Czym różni się olejek lawendowy od oleju lawendowego?

Prawdziwy olejek lawendowy eteryczny powstaje w wyniku destylacji parą wodną kwiatów lawendy lub ekstrakcji rozpuszczalnikami. Efektem destylacji parą wodną kwiatów lawendy jest hydrolat i niewielka ilość olejku eterycznego. Wykorzystuje się go w aromaterapii, kosmetyce i perfumerii. W domowych warunkach ten proces jest trudny do odtworzenia, dlatego znacznie częściej przygotowuje się olej lawendowy (macerat). To właśnie infuzja, czyli moczenie rośliny w płynie, daje wyrób bogaty w aromat i część substancji czynnych.

W sklepach zielarskich gotowy olejek eteryczny kosztuje zwykle od kilku do 10 złotych za 10 mililitrów. Domowy macerat wychodzi taniej i pozwala kontrolować jakość surowca. Zawiera między innymi linalol, garbniki, flawonoidy, fitosterole oraz kumarynę, które wpływają na jego właściwości.

Jakie właściwości ma lawenda?

Lawenda ma działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne i relaksacyjne. Silnie odkaża oraz wykazuje właściwości przeciwdrobnoustrojowe, przeciwgrzybicze i przeciwpleśniowe. Działa antydepresyjnie i przeciwlękowo, co pomaga przy napięciu nerwowym oraz problemach z zasypianiem. W pielęgnacji sprawdza się w cerze trądzikowej, tłustej i dojrzałej.

Jaki surowiec nadaje się do maceratu?

Do przygotowania domowego wyrobu wykorzystuje się kwiaty, łodygi, liście oraz ziele lawendy. Najczęściej wybiera się lawendę lekarską, czyli wąskolistną, ale cenione są też lawenda szerokolistna i wysokogórska. Kwiatostany najlepiej zbierać w lipcu lub sierpniu, a suszyć w cieniu w temperaturze maksymalnie 35°C.

Jak przygotować olejek ze świeżej lawendy?

Metoda na świeżo jest szybka, ale wymaga użycia podgrzanego oleju. Świeże łodygi lawendy warto ułożyć bardzo ciasno w naczyniu, żeby gotowy wyrób był intensywny.

Do wykonania potrzebujesz dużego słoika, garnka, sitka oraz około 200 ml oleju bazowego. Cały proces wygląda następująco:

1. Do dużego słoika włóż świeże łodygi lawendy i delikatnie je dociśnij.
2. W garnku podgrzej około 200 ml oleju bazowego – dobrze sprawdzi się olej lniany, arganowy lub oliwa z oliwek.
3. Gorącym olejem zalej lawendę i odstaw do całkowitego ostygnięcia.
4. Przelej płyn przez sitko do czystego słoika lub butelki, aby usunąć części roślinne.
5. Przechowuj olej w chłodnym, zaciemnionym miejscu lub w ciemnej buteleczce z pipetką.

Taki olej można używać od razu po przefiltrowaniu, choć jego aromat z czasem staje się nieco łagodniejszy.

Jak zrobić olejek z suszonej lawendy?

Suszona lawenda daje bardziej skoncentrowany aromat, ale wymaga dłuższego czekania. Świeżo zebrane kwiatostany suszy się w cieniu, w temperaturze nieprzekraczającej 35°C, a następnie oddziela od szypułek.

Do małego słoiczka wsyp susz tak, aby sięgał do 1/3 wysokości naczynia. Zalej go 200 ml oleju bazowego i odstaw w nasłonecznione miejsce na 2–4 tygodnie. Im dłużej trwa moczenie, tym bardziej intensywny staje się produkt.

W drugiej wersji suszone kwiaty lawendy zajmują około 3/4 objętości słoika. Po zalaniu olejem nośnikowym naczynie szczelnie zakręca się i pozostawia na 4–6 tygodni. Co kilka dni trzeba nim potrząsać, a niekiedy cały proces prowadzi się przez miesiąc w ciemnym i chłodnym miejscu.

Suszone kwiaty lawendy muszą być zawsze całkowicie zanurzone w oleju – w przeciwnym razie macerat może sfermentować lub spleśnieć.

Po zakończeniu maceracji zawartość przelewa się przez gazę lub filtr do kawy. Gotowy olej przechowuje się w buteleczce z ciemnego szkła, z dala od światła i ciepła.

Jaki olej bazowy wybrać?

Rodzaj tłuszczu wpływa na trwałość, zapach i sposób działania domowego maceratu. Lżejsze oleje sprawdzą się na twarz, a gęstsze lepiej do masażu ciała.

Możesz też sięgnąć po olej słonecznikowy, jeśli zależy Ci na niskiej cenie. W każdym przypadku tłuszcz musi dokładnie przykrywać kwiaty lawendy, co ogranicza ryzyko rozwoju pleśni.

Jak bezpiecznie stosować domowy olejek lawendowy?

Domowy macerat działa łagodniej niż czysty olejek eteryczny, ale nadal wymaga rozsądku. Zawarte w nim związki, szczególnie linalol i kumaryna, rozluźniają mięśnie oraz wyciszają układ nerwowy. Rozcieńczony preparat można też stosować do płukania jamy ustnej i gardła przy stanach zapalnych, uważając, by go nie połykać.

Gotowego maceratu nie wolno mylić z eterycznym olejkiem lawendowym. Jeśli używasz czystego olejku, nie przekraczaj 2% stężenia w gotowych kosmetykach i unikaj aplikowania go solo na skórę. Nadmiar przyjęty doustnie może podrażnić błonę śluzową żołądka i jelit, a zbyt duża ilość na skórze wywołuje zaczerwienienie.

Pielęgnacja twarzy i ciała

Macerat lawendowy sprawdza się przy cerze trądzikowej, tłustej i dojrzałej. Działa przeciwzapalnie, normalizująco i antyoksydacyjnie, a do tego przyspiesza regenerację naskórka. Możesz dodawać go do kremów, balsamów albo łączyć z glinką czerwoną lub zieloną w maseczkach. Przy cerze trądzikowej bywa też zestawiany z olejkiem drzewa herbacianego.

Po ukąszeniach komarów delikatne wcieranie własnego oleju łagodzi świąd i zaczerwienienie. Wspomaga również pielęgnację podrażnionej skóry, łuszczycy, egzemy i trudno gojących się ran, ale nie zastępuje zaleceń lekarza. Cerze dojrzałej pomaga utrzymać elastyczność i wspiera działanie przeciwstarzeniowe.

Włosy i skóra głowy

Lawenda ma właściwości sebostatyczne, oczyszczające i przeciwgrzybicze, dlatego jest pomocna przy przetłuszczającej się skórze głowy oraz łupieżu. Dodaj kilka kropli maceratu do szamponu lub odżywki albo wmasuj go na godzinę przed myciem włosów.

Taka aplikacja wspiera krążenie krwi w skórze głowy i może korzystnie wpływać na wygląd pasm. Przy włosach wysokoporowatych warto łączyć go z bardziej odżywczym olejem bazowym.

Aromaterapia, masaż i kąpiel

Relaksujący zapach lawendy pomaga zmniejszyć napięcie nerwowe i ułatwia zasypianie. Kilka kropli domowego oleju można dodać do wieczornej kąpieli, rozprowadzić w kominku do aromaterapii albo w dyfuzorze ultradźwiękowym. Masaż z dodatkiem lawendy pobudza krążenie krwi i rozluźnia mięśnie.

Przy napięciowym bólu głowy lub migrenie warto posmarować skronie kroplą rozcieńczonego olejku. Suszone kwiaty lawendy w płóciennym woreczku ułożone przy poduszce poprawiają sen, a umieszczone w szafie odstraszają mole. Domowy olejek sprawdzi się też do przygotowania zawieszek zapachowych do szafy.